Proxmox LVM Snapshot - Upgrade Öncesi Yedek Alma

Proxmox VE güncellemesi öncesinde sistemi anlık olarak yedekleyip, sorun çıkması halinde geri dönüş imkânı sağlayan operasyon adımları.

Neden LVM Snapshot Alınmalı?

Proxmox VE güncellemeleri bazen beklenmedik sorunlara yol açabilir: kernel panik, servis başlatma hataları veya yapılandırma kayıpları bunların başında gelir. LVM snapshot, upgrade öncesinde root volume’ün anlık bir kopyasını alarak sorun çıkması halinde sistemi dakikalar içinde eski haline döndürme imkânı sunar.

Snapshot alma işlemi saniyeler içinde tamamlanır, sistemi durdurmaya gerek yoktur
Upgrade başarılı olursa snapshot silinir, disk alanı geri kazanılır
Upgrade başarısız olursa lvconvert --merge ile sistem eski haline döner

1. Snapshot Al

Root volume’ü 15 GB geçici alan ayırarak anlık olarak yedekle. Bu adım upgrade öncesi yapılacak en kritik işlemdir.

lvcreate -L 15G -s -n root_before_upgrade /dev/pve/root

Başarılı çıktı şu şekilde görünür:

root@pve-demo:/# lvcreate -L 15G -s -n root_before_upgrade /dev/pve/root
  Logical volume "root_before_upgrade" created.

⚠️ 15G değeri geçici bir copy-on-write alanıdır. Upgrade sırasında root volume’de yapılan her değişiklik bu alana yazılır. Alan dolarsa snapshot geçersiz hale gelir — bu yüzden yeterli boş alan bırakmak önemlidir.

2. Snapshot’ı Kontrol Et

Alınan snapshot’ın aktif ve sağlıklı olduğunu doğrula.

lvs

Beklenen çıktı:

root@pve-demo:/# lvs
  LV                   VG   Attr       LSize   Pool Origin Data%  Meta%
  data                 pve  twi-a-tz-- 757.72g              0.00   0.25
  root                 pve  owi-aos---  96.00g
  root_before_upgrade  pve  swi-a-s---  15.00g      root    0.02
  swap                 pve  -wi-ao----   8.00g

root_before_upgrade satırında Origin: root ve düşük bir Data% değeri görülüyorsa snapshot sağlıklı demektir.

ℹ️ lsblk komutu ile de disk yapısını doğrulayabilirsin.

3. Upgrade Sırasında Snapshot’ı İzle (Opsiyonel)

Upgrade işlemi sürerken ikinci bir SSH oturumu açarak snapshot doluluk oranını gerçek zamanlı takip edebilirsin.

watch -n5 'lvs -o name,snap_percent 2>/dev/null'

⚠️ snap_percent değeri 100’e ulaşırsa snapshot geçersiz hale gelir ve geri dönüş imkânı ortadan kalkar. Bu durumda upgrade’i tamamlayıp elle müdahale etmen gerekir.

4. Upgrade’i Başlat

GUI ya da CLI üzerinden güncellemeyi başlat.

CLI üzerinden:

apt update && apt dist-upgrade

GUI üzerinden: Proxmox web arayüzünde Node → Updates → Upgrade butonuna tıkla.

Upgrade tamamlandıktan sonra yeni kernel’in devreye girebilmesi için sistemi yeniden başlat.

uname -a && reboot

Reboot sonrasında uname -a çıktısında yeni kernel sürümünü görüyorsan upgrade başarıyla tamamlanmış demektir.

5. Upgrade Sonrası — İki Senaryo

✅ Upgrade Başarılı: Snapshot’ı Sil

Her şey yolundaysa snapshot’a artık ihtiyaç yoktur. Aşağıdaki komutla silerek 15 GB disk alanını geri kazan:

lvremove /dev/pve/root_before_upgrade

Onay sorulduğunda y ile devam et.

❌ Upgrade Başarısız: Snapshot’tan Geri Dön

Upgrade sonrası sistem stabil değilse snapshot’ı root volume’e merge ederek sistemi eski haline döndür:

lvconvert --merge /dev/pve/root_before_upgrade && reboot

Komut çalıştırıldığında şu çıktı görünür:

root@pve-demo:/# lvconvert --merge /dev/pve/root_before_upgrade && reboot
  Delaying merge since origin is open.
  Merging of snapshot pve/root_before_upgrade will occur on next activation of pve/root.

Reboot sırasında merge işlemi otomatik tamamlanır. Sistem ayağa kalktığında root volume, snapshot alındığı andaki haline dönmüş olur.

⚠️ Merge işleminin tamamlanması için bazen 2. bir reboot gerekebilir. Sistem açıldıktan sonra lvs komutu ile root_before_upgrade satırının kaybolduğunu doğrula — bu merge’in başarıyla tamamlandığını gösterir.

reboot

Reboot sonrası lvs çıktısında root_before_upgrade satırı artık görünmüyorsa geri dönüş başarıyla tamamlanmıştır:

root@pve-demo:~# lvs
  LV    VG   Attr       LSize   Pool Origin Data%  Meta%
  data  pve  twi-a-tz-- 757.72g              0.00   0.25
  root  pve  -wi-ao----  96.00g
  swap  pve  -wi-ao----   8.00g

Özet

Tüm adımları sırasıyla uygula:

Snapshot Al

Upgrade öncesi root volume’ü anlık olarak yedekle. En kritik adım.

lvcreate -L 15G -s -n root_before_upgrade /dev/pve/root

Snapshot’ı Kontrol Et

Snapshot’ın aktif ve sağlıklı olduğunu doğrula.

lvs

Snapshot’ı İzle (Opsiyonel)

Upgrade sırasında 2. SSH oturumundan doluluk oranını takip et.

watch -n5 'lvs -o name,snap_percent 2>/dev/null'

Upgrade’i Başlat

GUI veya CLI ile güncellemeyi başlat, ardından sistemi yeniden başlat.

apt update && apt dist-upgrade && reboot

✓

Upgrade Başarılı — Snapshot’ı Sil

Her şey yolundaysa snapshot’ı silerek 15 GB disk alanını geri kazan.

lvremove /dev/pve/root_before_upgrade

Upgrade Başarısız — Geri Dön

Sistem stabil değilse snapshot’ı merge ederek eski haline döndür.

lvconvert --merge /dev/pve/root_before_upgrade && reboot

Bu makale gerçek bir production ortamında uygulanan operasyon adımları esas alınarak hazırlanmıştır.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.