Linux işletim sistemi ve çalışan uygulamalar sürekli olarak çeşitli günlük dosyalarında, günlüğe kaydedilen çeşitli türlerde mesajlar üretir.

Günlük kaydı, sistemin çalışması ve hataları hakkında ana bilgi kaynağıdır.
Günlük dosyalarının çoğu /var/log dizininde bulunur.

Öncelikle scripti barındıracağımız klasörü oluşturalım.

$ cd ~/
$ mkdir script

Oluşturmuş olduğumuz script klasörünün içine shell script dosyası oluşturuyoruz.

$ cd script
$ touch delete_logs.sh
$ chmod +x delete_logs.sh

Benim örneğimde syslog log’larını temizleyeceğiz. Ubuntu olduğu için syslog olarak geçiyor, OS Centos olsaydı bu sefer message log’larını temizleyecektik.

delete_logs.sh‘ı favori metin düzenleyiciniz ile düzenleyerek aşağıdaki betiği yazıp kaydedip çıkıyoruz.

# Linux script to delete Log files weekly

#!/bin/sh
sudo rm -rf /var/log/*syslog*.log

Şimdi, delete_logs.sh betiğimizi zamanlamak için cronjob oluşturmamız gerekiyor. Bu cronjob haftada bir Pazar saat 00:00’da yürütülecektir. (0 0 * * 0)

Cronjob zamanlamalarını düzenlemek için hızlı ve basit düzenleyici kullanmak isterseniz ilgili linki tavsiye ederim. Crontab Guru

Crontab dosyasını düzenlemek ilgili satırı çalıştırmanız yeterli olacak.

sudo crontab -e 

Aşağıdaki betiği yapıştırın ve kaydedip çıkın.

0 0 * * 0 /bin/sh /root/script/delete_logs.sh

Artık cronjob her hafta delete_logs.sh betiğini çalıştıracak.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Script to Delete Log Files in LINUX appeared first on BURAK AKTAŞ.

Öncelikle nmcli -p dev komutu ile bağlı olan network kartımızı kontrol ediyoruz.

# nmcli -p dev

Sonra nmtui edit ens192 yazarak network manager’in içine giriş yapıyoruz.

# nmtui edit ens192

Karşımıza gelen ekran da artık ip tanımlama işlemimizi yapabiliriz.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Configure a Static IP Address on Centos 7 appeared first on BURAK AKTAŞ.

hostnamectl komutu ile mevcut hostname’i kontrol ediyoruz.

# hostnamectl

Aşağıdaki komut ile yeni hostname’i tanımlayıp eskisini değiştiriyoruz.

# hostnamectl set-hostname centos7

Sonrasında vim editör ile hosts dosyasına girip ikinci satırdaki hostname’i değiştiriyoruz.

# vim /etc/hosts

Makinemizi reboot ettikten sonra hostname değişimi tamamlanmış oldu.

# reboot

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Centos 7 Change Hostname appeared first on BURAK AKTAŞ.

GNOME paketi “Server with GUI” ve “Workstation” paketlerini desteklemektedir. Kuruluma başlamak için Centos 8’e ssh ile bağlanıp dnf group list diyerek uygun paketleri listeliyoruz.

# dnf group list

Biz Server with GUI kurulumu yapacağız. Aşağıdaki komutu çalıştırıp kuruluma başlıyoruz.

# dnf groupinstall “Server with GUI”

Kurulum tamamlandıktan sonra grafik arayüzü etkinleştirmek için aşağıdaki komutu çalıştırıyoruz.

# systemctl set-default graphical

Sistemin grafik arayüz ekranının gelmesi için makinemizi reboot ediyoruz.

# reboot

Sistem reboot olduktan sonra, aşağıdaki ekran görüntüsünde görüldüğü gibi GNOME oturum açma arayüzüne erişecek ve kullanıcı adına tıklayarak oturum açma parolanızı gireceksiniz.

Centos 8’in arayüzüne hoşgeldiniz.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Centos 8 Desktop (GUI) Kurulumu appeared first on BURAK AKTAŞ.

Xrdp, bir uzak sistemi grafiksel olarak kontrol etmenize olanak tanıyan Microsoft Uzak Masaüstü Protokolü’nün (RDP) açık kaynaklı bir uygulamasıdır. RDP ile uzak makinede oturum açabilir ve yerel bir makinede oturum açmış gibi gerçek bir masaüstü oturumu oluşturabilirsiniz.

Genel olarak, Linux sunucularında bir masaüstü ortamı kurulu değildir. Bağlanmak istediğiniz makinenin GUI’si yoksa ilk adım onu ​​kurmaktır. Kurulum yapacağımız makinemizde GUI aktif bir şekilde çalışmaktadır.

Xrdp, EPEL yazılım deposunda mevcuttur. Sisteminizde EPEL etkin değilse, aşağıdaki komutla etkinleştiriyoruz.

# yum install epel-release

Şimdi EPEL yazılım deposunu kurduk ama peki nedir bu EPEL.

EPEL deposu, yaygın olarak kullanılan yazılımların paketlerini yüklemek için kolay erişim sağlayan ek bir paket deposudur. Bu repo, Fedora’ya katkıda bulunan RHEL ve diğer uyumlu dağıtımlarda sakladıkları Fedora paketlerini kullanmak istedikleri için yaratıldı.

Basitçe söylemek gerekirse, bu repo’nun amacı, Enterprise Linux uyumlu dağıtımlarda yazılıma daha fazla erişim kolaylığı sağlamaktır.

EPEL deposu, Fedora Projesi’nde Özel İlgi Grubu olan EPEL Grubu tarafından yönetilmektedir . EPEL grubu, yüksek kaliteli ek paket kümesini oluşturur, bakımını yapar ve yönetir. Bu paketler çekirdek depoya dahil olmayan bir yazılım olabilir veya bazen henüz sağlanmamış güncellemeler olabilir.

EPEL deposu, aşağıdaki Linux Dağıtımları ile kullanılabilir.

• Red Hat Enterprise Linux (RHEL)
• CentOS
• Scientific Linux
• Oracle Linux

EPEL Deposu ile ilgili gerekli bilgiyi verdikte sonra kurulumuza devam ediyoruz. Xrdp kurmak için aşağıdaki komutu çalıştırıyoruz.

# yum install xrdp

Kurulum işlemi tamamlandığında, Xrdp hizmetini başlatın ve önyüklemede etkinleştirin.

# systemctl enable xrdp –now

Xrdp’nin çalıştığını aşağıdaki komut ile kontrol edebilirsiniz.

# systemctl status xrdp

Yapılandırma dosyaları /etc/xrdp dizinde bulunur. Temel Xrdp bağlantıları için, yapılandırma dosyalarında herhangi bir değişiklik yapmanız gerekmez. Xrdp, bu durumda Gnome olan varsayılan X Window masaüstünü kullanır.

Ana yapılandırma dosyası adlandırılır “xrdp.ini“. Bu dosya bölümlere ayrılmıştır ve güvenlik ve dinleme adresleri gibi genel yapılandırma ayarlarını belirlemenize ve farklı xrdp oturum açma oturumları oluşturmanıza olanak sağlar.

Yapılandırma dosyasında herhangi bir değişiklik yaptığınızda, Xrdp servisini yeniden başlatmanız gerekir.

# systemctl restart xrdp

Varsayılan olarak, Xrdp 3389 tüm arabirimlerdeki bağlantı noktasını dinler . Centos Makinenizde bir güvenlik duvarı çalıştırırsanız, ki bunu her zaman yapmanız gerekir, Xrdp bağlantı noktasında trafiğe izin vermek için bir kural eklemeniz gerekir.

Tipik olarak, Xrdp sunucusuna yalnızca belirli bir IP adresinden veya IP aralığından erişime izin vermek istersiniz. Örneğin, yalnızca 192.168.10.0/24 aralıktan bağlantılara izin vermek için aşağıdaki komutları girin.

# firewall-cmd –new-zone=xrdp –permanent

# firewall-cmd –zone=xrdp –add-port=3389/tcp –permanent

# firewall-cmd –zone=xrdp –add-source=192.168.10.0/24 –permanent

# firewall-cmd –reload

Artık Xrdp sunucusu yapılandırıldığına göre, yerel Xrdp istemcinizi açmanın ve uzak CentOS7 sistemine bağlanmanın zamanı geldi.

Remote Desktop Connectionı açarak bağlanacağımız CentOS7 sunucusunun ip’sini yazıyoruz.

Karşımıza CentOS7 için bir login ekranı gelecek buraya makinenin kullanıcı adı ve şifre bilgilerini giriyoruz.

CentOS7’nin arayüzüne hoşgeldiniz.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Install Xrdp Server (Remote Desktop) on Centos 7 appeared first on BURAK AKTAŞ.

Centos 7 üzerinde bölümleri yönetmek için fdisk komut satırı yardımcı programı kullanılır. fdisk aracı, GUID bölümleme tablosunu (GPT) anlamaz ve büyük bölümler (2TB’den fazla) için tasarlanmamıştır. Bu durumda, birden çok bölüm tablosu biçimini (MS-DOS ve GPT dahil) ve aynı zamanda büyük dosya boyutunu (2TB’den fazla) destekleyen bölümlenmiş araçlar kullanılmalıdır.

Centos 7’de mevcut disk aygıtlarını ve bölümlerini görmek için, fdisk komutunu –l fonksiyonu ile kullanırız ve bize aşağıdaki çıktıyı verir.

Yukarıdaki çıktıdan 2 disk sürücüsü (sda ve sdb) olduğunu görebiliriz.

/dev/sda: Centos 7′ nin kurulu olduğu ve üç bölüme sahip olduğu ilk SATA/SCSi disktir. /dev/sda1, boot bölümü, /dev/sda2 swap bölümü ve /dev/sda3 root bölümüdür.
/dev/sdb: SATA/SCSi disk sürücüsüdür.

Ve son olarak da Linux Partition ID‘den bahsedeyim ve disk ekleme işlemimize geçelim.

Linux Partition ID master boot record (MBR) içindeki bölüm tablosunun girişindeki bölüm kimliğini, bölümün içerdiği, dosya sistemini belirtmeyi ve bu bölümlere erişmek için kullanılan özel erişim yöntemlerini işaretlemeyi amaçlayan bir değerdir. Aşağıdaki tablodan, Linux dosya sistemini ve bunların bölüm kimliklerini görebilirsiniz.

Şimdi gelelim fdisk ile ikinci diskimizi Centos 7 makinemize eklemeye. İlk olarak diskimizi sanal makinemize sanallaştırma platformumuz üzerinden ekliyoruz.

Sonrasında fdisk -l komutu ile diskimizin bağlandığını kontrol ediyoruz.

Centos 7 için minimum otomatik bölüm 3 olduğundan, Centos 7’yi kurduktan sonra sda disk bölümünüz sda1, sda2 ve sda3 olarak etiketlenecektir. Disk bölümünüzü ls /dev/sd* komutu ile görebilirsiniz.

fdisk aracıyla yeni bir bölüm oluşturacağız. fdisk /dev/sdb komutunu çalıştırıyoruz.

Komutumuzu çalıştırdıktan sonra yapmamız gereken işlemler var ve bunları yaparken m for help ile ihtiyacımız olan adımları öğrenip kontrollü bir şekilde ilerleyeceğiz.

“n” ile yeni bir partition ekleyeceğiz, “p” ile partition tablolarını listeleyeceğiz, “1” diyerek sdb diskine partition numarasını tanımlayacağız (sbd1), sonrasında eklemek istediğimiz alanı ve birim cinsini yazarak 20GB‘lık partitionı ekleyeceğiz.

Oluşturduğumuz partitionı görmek için “p” ile listeliyebiliriz.

Oluşturulan bu partition türünü kaydetmek için “w” ve Enter ile devam ediyoruz.

fdisk -l komutunu çalıştırdığımızda artık sdb1‘in oluştuğunu göreceksiniz.

Partition oluşturduktan sonra, işletim sisteminin partition tablosunu güncellemesi için bilgilendirmek gerekmektedir. Partition tablosunu kalıcı olarak güncellemek için partprobe /dev/sdb komutunu çalıştırıyoruz.

Şimdi kullanmak için partitionı biçimlendirmek gerekiyor. Linux tarafından desteklenen en son dosya biçim sistemi xfs‘dir. Bu nedenle, sdb1 bölümünü xfs ile biçimlendirmek için mkfs.xfs /dev/sdb1 komutunu çalıştırıyoruz.

Yeni oluşturduğumuz partitionı xfs dosya sistemi ile başarıyla biçimlendirdik. Artık bu partition verileri tutmaya hazır. Ancak verileri saklamadan önce partitionı klasöre veya dizine bağlamamız gerekir. sdb1‘i ikinci disk olacak şekilde hdd2 olarak bağlıyoruz. Bunun için mkdir hdd2 komutunu çalıştırıyoruz.

sdb1 diskimizi ikinci disk olarak mount ediyoruz. mount /dev/sdb1 hdd2

Centos 7 makinemize ikinci disk bağlama işlemimiz tamamlandı. df -kHT komutu ile kontrol ettiğimizde hdd2 diskimizin bağlandığını görüyoruz.

Diskimizi bağladık fakat Centos 7 makinemizi restart edersek bu diski restart sonra ki açılışta göremeyeceğiz. Burada vim /etc/fstab içine girerek eklemiş olduğumuz disk için ilgili kayıdı tanımlıyoruz ve dosyayı kaydedip çıkıyoruz.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Centos 7 Add New Disk (sdb) appeared first on BURAK AKTAŞ.

Disk genişletme işlemine başlamadan önce kısaca (Logical Volume Management) LVM hakkında bilgi vermek istiyorum.

LVM diskleri kümeleyen ve istenildiği zaman kolay bir şekilde boyutlandırma yapmaya olanak sağlayan bir sistemdir. Bazı durumlarda yetersiz disk kapasitesi oluşabilir LVM bize diskimizi genişletmede kolaylık sağlar. Sistemde aktif olmayan bir disk bölümüde aktif edilebilir ve LVM ile yapımıza 2. 3. ve 4. diskleride bağlayabiliriz.

LVM 3 Grupdan oluşur.

1. Volume Group: Fiziksel ve mantıksal hacimleri içine alan üst düzey bir katmandır.
2. Physical Volume: Fiziksel disklerin veya disk bölümlerinden oluşan kısımdır.
3. Logical Volume: Disk bölümlerinin karşılığıdır. Dosya sistemi içerir.

Disk genişletme adımına geçecek olursak, öncelikle sanal makinemizin diskini Power Off durumdayken arttırıyoruz.

df -khT komutu ile dosya sistemini kontrol ederek arttırım yapacağımız dizini kontrol ediyoruz. Ben burada /dev/mapper/centos-root yani kök dizini genişleteceğim.

Artık bir partition oluşturmamız gerekiyor # fdisk /dev/sda komutu ile başlıyoruz.

Karşımıza gelen ekranda “m” (print this menü) diyerek kullanmamız gereken komut sıralamasını kontrol ediyoruz.

Biz yeni bir partiton oluşturmak için (add new partition) “n” yi seçiyoruz, “p” yi seçerek print the partiton table diyoruz ve partiton numarası olarak “3” ü seçiyoruz.

Şimdi oluşturduğumuz partition için disk tipini seçeceğiz. fdisk -l komutu ile yukarıdaki 2. resime baktığımızda ID numarası 8e‘yi görüyoruz aynı ID numarasından sda3 isimli diski oluşturacağz.

Oluşturduğumuz diski tabloya yazdırmak için “w” diyerek kayıt ediyoruz.

fdisk /dev/sda partition oluşturma bölümü ile işlemlerimizi tamamlıyoruz ve disk durumlarını güncellemek “partprobe” komutunu çalıştırıyoruz. Bu komutu çalıştırmazsak bir sonraki adım olab pvcreate /dev/sda3 komutunu çalıştırdığımızada device /dev/sda3 not found şeklinde bir uyarı alacaksınız.

Artık fiziksel alanımızı oluşturabiliriz. Burada sıralamaya dikkat etmemiz gerekmekte /dev/sda bende sırası ile 1 ve 2 şeklinde oluşmuş bu yüzden bende /dev/sda3 diyorum ki yapımı düzenli bir şekilde tutmuş olayım.

Fiziksel alanımız oluştuğuna göre artık sda3 diskimizi diğer disklerle aynı gruba alıyoruz. Benim yapımda grup centos olarak belirlendi. Bunu daha sağlıklı görmek için # pvdisplay komutu ile kontrol ediyoruz.

Diski oluşturduktan sonra istediğiniz gibi mevcut diski genişletebilirsiniz. Ben örneğimde “+100%FREE” diyerek genişletmek için eklediğim boş alanı mevcut diske bağladım fakat siz burada +5GB veya +25GB diyebilirsiniz.

Disk tipimizi öğrenmek için df -khT diyoruz ve xfs olduğunu teyit ettikden sonra xfs_growfs /dev/mapper/centos-root komutunu çalıştırıyoruz. Artık diskimiz 40GB’dan 60GB’a genişlemiş oldu.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Centos 7 Disk Extend appeared first on BURAK AKTAŞ.

SELinux kuralları, süreçlerin ve kullanıcıların birbirleriyle nasıl etkileşime girdiğini ve süreçlerin ve kullanıcıların dosyalarla nasıl etkileşimde bulunduğunu belirtir.

SELinux ilket kuralları, bir dosyayı açan bir işlem gibi erişime açıkca izin vermediğindei erişim reddedilir.

SELinux’ün 3 modu vardır.

1. Enforcing: SELinux politika kurallarına dayalı erişime izin verir.
2. Permissive: SELinux yanlızca zorlama modunda çalıştırıldığında reddedilecek eylemleri loglara kayıt eder.
3. Disabled: SELinux politika dağıtmaz.

Default olarak Centos 7’de SELinux enabled ve enforcing modda gelir.

SELinux’u Enforcing modunda tutmamız önerilir ama bazı durumlarda devre dışı bırakılması istenir.

Ben sizlere nasıl devre dışı bırakılacağını göstereceğim. Öncelikle SELinux durumunu kontrol ediyoruz.

# sestatus

Sonra aşağıdaki komut ile parametrenin olduğu dosyanın içine vim editör ile giriyoruz.

# vim /etc/selinux/config

Dosyanın içinde SELINUX= yazan satırın karşısına disabled yazıyoruz.

SELinux’u disabled ettikten sonra dosyayı kayıt edip çıkıyoruz ve Centos7’yi reboot ediyoruz.

Makinemiz açıldıktan sonra # sestatus komutu ile kontrol ettiğimizde yapmış olduğumuz değişikliğin gerçekleştiğini görüyoruz.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Disable SELinux on Centos 7 appeared first on BURAK AKTAŞ.

İlk olarak “burak” isimli bir kullanıcı ekleyip, şifresini tanımlıyoruz.

# adduser burak

# passwd burak

Kullanıcı ve şifre tanımlama işlemi tamamlandıktan sonra, # visudo komutu ile sudoers dosyasında kullanıcıya root yetkisi tanımlamamız gerekiyor.

Karşımıza gelen ekranda ## Allow root to run any commands anywhere bölümüne gelerek root kullanıcısının altına “burak” isimli kullanıcıyı tanımlayıp “ALL” yetkisi veriyoruz ve dosyayı kayıt ediyoruz.

Şimdi gelelim yeni tanımlamış olduğumuz “root” yetkili kullanıcımızın çalışıp çalışmadığına. # su burak komutu ile “burak” kullanıcısına geçiş yapıyoruz.

# su burak

Aşağıdaki update komutunu çalıştırdığımızda karşımıza bir şifre ekranı geliyor. Şifremizi girdikten sonra işletim sistemi updateleri yüklemeye başlıyor. Böylelikle kullanıcımız “root” yetkisini almış durumda.

# sudo yum update –skip-broken -y

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Faydalı olması dileğiyle.

The post Centos’da Kullanıcı Ekleyip Root Yetkisi Vermek appeared first on BURAK AKTAŞ.